در همه جای دنیا مرسوم است که برای یادآوری و تداعی یک رویداد تاریخی در ذهن مردم، علاوه بر تولید آثار چندرسانه‌ای و مکتوب برای توصیف و نهادینه کردن آن رویداد، دست به دامن استفاده از نمادها و المان‌های هنری و تجسمی می‌شوند.

مصطفی باقری – در همه جای دنیا مرسوم است که برای یادآوری و تداعی یک رویداد تاریخی در ذهن مردم، علاوه بر تولید آثار چندرسانه‌ای و مکتوب برای توصیف و نهادینه کردن آن رویداد، دست به دامن استفاده از نمادها و المان‌های هنری و تجسمی می‌شوند.

نمادها ازاین‌حیث که یادآوری کننده مکانی و زمانی یک اتفاق، رویداد و یا خاطره‌ای عمومی از تاریخ مردمی است که همگان به آن افتخار هم می‌کنند، حائز اهمیت هستند. نمونه درست استفاده از نمادها را می‌توان در جاهایی چون میدان تکسیم استانبول، مجسمه مسیح در برزیل، مجسمه خرس و درخت مادرید، مجسمه آزادی نیویورک، برج ایفل فرانسه و …، مشاهده نمود که ازجمله نمونه‌هایی در جهان است که هر یک یادآور یک مسأله یا رویداد تاریخی مردم منطقه خویش است.

در ایران نیز بی‌شک یکی از رویدادهای مهم در یک قرن اخیر، پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی در سال ۱۳۵۷ است که به‌نوعی مردمی‌ترین انقلاب قرن نام‌گرفته است. دستگاه‌ها و نهادهای مختلف باید همواره، علاوه بر ساخت تولیدات چندرسانه‌ای و مکتوب برای نهادینه کردن این رویداد، از المان‌ها و نمادهای تجسمی و نصب آنها در میادین اصلی شهرها برای یادآوری و گرامیداشت رشادت‌ها، دلاوری‌ها و عظمت این رویداد بزرگ تاریخی و انتقال مفاهیم آن به‌تمامی نسل‌ها چه آنان که در متن آن بودند و چه نسل‌هایی که بعد از انقلاب به دنیا آمده و بعدها وارد عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی شده‌اند، بهره‌جویند.

شهر ارومیه به‌عنوان مرکز استان آذربایجان‌غربی، یکی از کانون‌های اصلی مبارزات مسلحانه علیه رژیم پهلوی و حماسه‌های بزرگی توسط مردم این خطه مانند حماسه ۲ بهمن ۵۷ و یا مبارزات علیه گروه‌های ضدانقلاب و … در این شهر اتفاق افتاده است؛ اما متأسفانه تاکنون هیچ نماد خاصی که اختصاصاً نمایانگر و هویت‌بخش ایثارگری‌ها و مبارزات مردم این منطقه در آن دوران باشد، ساخته و در میادین شهر نصب نشده است.

11111111111111

این وضعیت جایی اسفناک تر می‌شود که اخیراً شهرداری ارومیه (در دو سال گذشته) ماکت بزرگی از خودروی بلیزر آمریکایی که در ۱۲ بهمن سال ۵۷ حامل حضرت امام خمینی (ره) بود را به‌عنوان نماد انقلاب ساخته و در ایام گرامیداشت دهه مبارکه فجر در میدان انقلاب که اصلی‌ترین میدان شهر ارومیه است، نصب‌کرده است. اگر از ایرادات فراوان فنی و عدم رعایت اصول ماکت‌سازی که بر این سازه عظیم وارد است و البته هدف این یادداشت نیست، بگذریم، سؤال اصلی این است که آیا خودروی حمل حضرت امام (ره) نقش به سزایی در روند پیروزی انقلاب داشته است؟ آیا این خود یک «نقض غرض» بزرگ نیست که یک خودروی آمریکایی به‌عنوان نماد یک رویداد و انقلاب ضدآمریکایی نمایش داده شود؟ آیا نمی‌توان از نمادهایی برای یادآوری انقلاب اسلامی استفاده کرد که تداعی‌گر مبارزات مردم منطقه در آن دوران باشد؟ نمادهای بسیاری مانند مسجد اعظم که مرکز مبارزات مسلحانه آن دوران بوده است.

معمولاً عناصر هنری هرکدام حامل معنایی خاص در نمادها هستند؛ مانند مشت‌ها یا دست‌های گره‌خورده، پرچم، خورشید، آسمان. حتی خطوط و اشکال هندسی نیز هرکدام دارای بار معنایی خاص هستند که هنرمندان سازنده نمادهای تجسمی در سراسر دنیا، به این نکات دقت و توجه می‌کنند. ولی متأسفانه در این به‌اصطلاح نماد انقلابی ۵۷ ی که در میدان اصلی شهر ارومیه توسط نهادهای وابسته به شهرداری این شهر نصب‌شده است، به هیچ‌کدام از این اصول و ریزه‌کاری‌ها توجه نشده و به نظر می‌رسد طراحی، ساخت و نصب آن صرفاً به جهت رفع تکلیف و خالی نبودن عریضه بوده است که این امر نیز از فقدان دغدغه و شناخت کافی و لازم مسئولین مربوطه از اصول نمادسازی نشأت می‌گیرد. لازم است برای سنوات آتی، شهرداری ارومیه و یا سازمان زیباسازی وابسته به آن، برای ساخت نمادها و المان‌های شهری و یا مناسبتی، از متخصصین و مشاورین این هنر بهره جست تا نتیجه‌ای مناسب و متناسب با تاریخ و فرهنگ یک مناسبت تاریخی و یا مردم این خطه از ایران اسلامی، حاصل شود.

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها