فرهنگ و فولکولور مردم آذربایجان از جمله فرهنگهای بی بدیلی است که زیباییهای آن دلنواز و روحنواز است که به رغم ناملایمتی ها وگاه نامهربانیهاکه تحت الشعاع بی توجهی قرار گرفته است هنوز هم که هنوزه سینه به سینه نقل می شود.

محسن نورمحمدی – فرهنگ و فولکولور مردم آذربایجان از جمله فرهنگهای بی بدیلی است که زیباییهای آن دلنواز و روحنواز است که به رغم ناملایمتی ها وگاه نامهربانیهاکه تحت الشعاع بی توجهی قرار گرفته است هنوز هم که هنوزه سینه به سینه نقل می شود.
از زیباترین آثار فولکولوریک مردمان این خطه آیین های» سایاچی» که در قالبهای کوسا گلین و تکم چی لر نمود پیدا کرده و در حقیقت سایاچیها پیام رسانان نوروز و یا بایرام هستند.
کوسا گلین کارناوالی ست که مظهر شادی و رویش است و چند نفری در روستاها وشهرها راه می افتادند و نغمه هایی شاد را خوانده ومردم را به رویشی دوباره و شادی ترغیب می کردند،
کلاههای قندیلی با شکلهای مضحک و خنده دار برسرمیزاشتن و با ساز و دهل و اغلب با ساز و بالابان به درب خانه رفته واز صاحبخانه  نیز انعام می طلبیدند.
جانین ساغ اولسون کوسا
آرشین اوزون بئز قیسا
کمکسیز اولدون کوسا
نوروز نوروز بهاره
گوللر گلر نهاره
باغچانیزدا گول اولسون
گول اولسون بولبول اولسون
خانیم دورسون ایاقه کوسانین پایین گتیرسین
از دیگر آثار فولکولور «تکمچی لر « یا همان تکم گردانی است که اینان نیز در نزدیک عید در روستاها وشهرها با «تکم»یا «تکه» یا همان بز نر  چوبین که در دست با پوشش رنگی لباس به ان با دست می گردانند آهنگهای خاص خود را می خواندند:
تکم بیر اویون ائیلر
قوردونان قویون ائیلر
ییغار گیلان دوگوسون
آیازین تویون ائیلر
آیینهای تکم گردانی و کوسا گلین در حقیقت نوعی از آیین های زیبای آذربایجان هستن که در مناطق اورمیه و روستاهای اطراف آن وبرخی روستاهای مراغه …تبریز …اردبیل …وباکو نیز اجرا می شد….
«سایاها»
سایا سایا سایادان
دامازلیغی مایادان
بوسایا کیمنن قالیب
آدم آتادان قالیب
آدم آتا گلنده
موسی چوبان اولاندا
جانیم آلاباش قویون
داغلاری آشدی قویون
گئجه قارانلوق یئرده
چوبانا یولداش قویون
که از چهل وپنج روز مانده به عید و از فصل زایش گوسفندان در روستاها از چوپانان و مردم روستا برای تمجید از چوپانان و برکت گوسفندان ، آنان در روستاها به حرکت در می آمدند.
درنوروز تنها به این مهم بسنده نگردد که تکم چیها پیامبران نوروز بوده اند و این سایاها در قالبهای تکم گردان و کوسا گلین یکی برای ازدیاد نسل و رویش و دیگری برای افزایش و برکت مظاهر سودرسان که بنوعی از آیینهای ترکی شامانیستی است برپا میشد .
در حقیقت این سایاها و آیین های دیگر چون چومچه گلین که در مواقع نباریدن باران خوانده میشد….
چومچه گلین نه ایستر
شیرهاشیر یاغیش ایستر
الی قولی خمیرده
بیرجه قاشیق سوایستر…..
نیز یادگارهای نیاکان وهویت فرهنگی ماست که بایستی حفظ وارزش آنها لحاظ گردد.
وبرماست که آن را سینه به سینه به نسلهای امروزی منتقل نماییم.

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها