دریاچه ارومیه، نگین فیروزه ای آذربایجان غربی روزگاری همچون عروس زیبایی در نقشه ایران می درخشید و این عروس امروز کفن سپید بر تن کرده است تا یک ایران برای او مرثیه سرایی کند.

 

به گزارش اکسیر نو، دریاچه ارومیه در سال های نه چندان دور مامنی برای آرامش و ممد حیات برای مردم آذربایجان غربی به شمار می رفت اما گویا نمک های بلورین آن نتوانست مردمش را نمک گیر خود کند و عوامل بسیاری دست در دست هم شدند تا امروز آغاز نفس های پایان این دریاچه زیبا را به نظاره بنشینیم.

استان آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطب های کشاورزی کشور محسوب می شود که معیشت افزون بر ۳۵ درصد از مردم به طور مستقیم در گروه همین عامل مهم است اما با وجود جایگاه پراهمیت کشاورزی در استان، این صنعت و فعالان آن مهمترین عامل برای خشکی دریاچه زیبای ارومیه به شمار می روند و براساس تحقیقات انجام شده و آمار اعلامی از سوی ستاد احیاء دریاچه ارومیه سهمی ۸۵ درصدی را در خشکی این زیست بوم طبیعی دارا هستند.

آغاز روند نابودی کشاورزی

رئیس ستاد احیاء دریاچه ارومیه با ابراز تاسف از اینکه مرگ در کمین کشاورزی آذربایجان غربی است، گفت: روند نابودی کشاورزی استان از اراضی ساحلی آغاز شده و همچنان ادامه دارد که با توجه به وضعیت موجود باید سیاست های فعلی حاکم بر بخش کشاورزی مبنی بر افزایش سطح کشت و تولیدات کشاورزی و تغییر کاربری زمین های زراعی به باغی تغییر کند.

«هادی بهادری» بیشترین مصرف آب آذربایجان غربی را در حوزه کشاورزی دانست و ادامه داد: کمبود آب با خشک شدن دریاچه ارومیه و گرمای شدید حاکم، هر روز بدتر می شود و این کمبود آب بجز آذربایجان غربی استان های همجوار را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

وی با اشاره به سیاست های نادرست اجرایی وزارت کشاورزی و وزارت نیرو و نبود نظارت کافی بر چگونگی استفاده آب در حوزه دریاچه ارومیه ادامه داد: این دو وزارت خانه باید با جدیت بیشتری برای مقابله با بحران آب وارد عمل شده و سیاست های مبتنی بر بهینه سازی آب را در کشاورزی جایگزین کنند.

رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه آذربایجان غربی با انتقاد از حساس نبودن مدیران دستگاه های مسئول به فاجعه رخ داده در دریاچه ارومیه اضافه کرد: از یکسو مدیران و مسئولین مربوطه همچنان ادامه دار سیاست های نادرست پیشین خود بوده و  توهم پر آبی دارند، از سویی دیگر اقدامات مناسبی برای آگاهی روستاییان از چگونگی مصرف صحیح آب انجام نشده و همین امر افزایش حفاری برای ایجاد چاه های عمیق بیشتر را در پی داشته است.

کوتاهی در مسئولیت

وی با بیان اینکه تنها ۶ درصد از دریاچه ارومیه باقیمانده است، افزود: با توجه به وضعیت کنونی باید در سریع ترین زمان ممکن نسبت به اصلاح روش های سنتی کشاورزی و سوق دادن کشاورزان به سمت استفاده از روش های مدرن اقدام اساسی شود اما متاسفانه سازمان مسئول در انجام وظایف خود در این ارتباط کوتاهی کرده است.

بهادری یادآور شد: نقشه راه ترسیمی برای سازمان جهادکشاورزی در جهت تحقق اهداف احیا دریاچه ارومیه، مسیر درست حصول نتیجه را نشان می دهد اما تا زمانیکه مردم نیز خود را در این برنامه ها ذینفع ندادند، نمی توان به نتیجه بخش بودن برنامه ها امیدوار بود.

انتقاد از نبود اهرم قدرت

رئیس ستاد احیای دریاچه ارومیه با تاکید بر لزوم بهره مندی این ستاد از اهرم های قدرتی و قانونی برای برخورد جدی با متخلفان گفت: متاسفانه نبود اهرم قدرت و اعمال قانون برای جلوگیری از هرنوع بروز تخلف در حوزه کشاورزی موجب شده است تا مواردی همچون حفر چاه های غیرمجاز با اهمال کاری مسئولان در سازمان های مربوطه نادیده گرفته شود.

بهادری تشکیل ستاد اجرایی احیای دریاچه ارومیه برای اعمال صریح قانون را خواستار شد و افزود: دود آتشی که از  زیرسبیلی رد کردن تخلفات صورت گرفته بخش کشاورزی در حوزه دریاچه ارومیه بلند می شود چشم افزون بر ۱۰ میلیون نفر از ساکنان منطقه شمال غرب کشور را کور خواهد کرد و متخلفان باید در برابر آنان پاسخگو باشند.

وی اضافه کرد: برای احیای دریاچه ارومیه با اصلاح روشهای کشاورزی درصدد تقویت کشاورزی از روشهای اصولی همچون آبیاری تحت فشار و بارانی و مصرف بهینه منابع آبی هستیم و به هیچ وجه تعطیلی کشاورزی مورد نظر نیست.

نوشدارو بعد از مرگ سهراب

این مقام مسئول با ابراز نگرانی از وجود احتمال نابودی زندگی در حوزه دریاچه ارومیه اذعان کرد: بی شک با ادامه روند کنونی نه تنها کشاورزی در این حوزه از بین خواهد رفت بلکه زندگی عادی مردم نیز دچار اختلال خواهد شد و امیدواریم نوشدارویی بعد از مرگ سهراب نباشیم.

بهادری اظهار کرد: باید با اصلاح روش های کشاورزی که بیشترین تاثیر را در نابودی دریاچه ارومیه دارد، وضعیت موجود را به مرحله تثبیت رساند تا امکان تحقق راهکارهای احیا و رساندن دریاچه به سطح اکولوژیک استاندارد فراهم شود.

تصویب اعتبار ۱۱۰۰ میلیارد تومانی

رئیس ستاد احیا دریاچه ارومیه از تصویب اخصیص ۱۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار از محل ماده ۱۰ و ۱۲ خبر داد و افزود: از نظر مالی برای اجرای طرح های تاثیرگذار در احیای دریاچه ارومیه مشکلی وجود ندارد و تنها نگرانی از نبود همت و جدیت کافی مسئولان سازمان های مربوطه و پای کار نبودن مردم است.

رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان غربی متولی بخش کشاورزی بعنوان متهم اصلی خشکی دریاچه ارومیه هم عنوان کرد: در حال حاضر تنها آب مورد نیاز کشاورزی از حوزه دریاچه ارومیه بهره برداری می شود و بالا بودن مصرف آب به نبود زیرساخت های مناسب برای آبیاری مدرن و بی توجهی به این موضوع در سال های گذشته مربوط می شود.

اسماعیل کریم زاده با اشاره به آغاز اصلاح روش های سنتی کشاورزی با بهره مندی از اعتبارات استانی، ملی و ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: براساس برنامه ریزی انجام شده باید در مصرف آب این بخش ۴۰ درصد صرفه جویی شود.

اصلاح تنها ۷ درصد از اراضی کشاورزی

وی با اشاره به وجود ۳۵۰ هزار هکتار زمین کشاورزی در آذربایجان غربی عنوان کرد: ۲۶۰ هزار هکتار از این میزان در حوزه دریاچه ارومیه قرار دارد و تنها در ۲۵ هزار هکتار معادل ۷ درصد از این اراضی روش های جدید آبیاری قطره ای و بارانی به منظور بالا بردن راندمان آبیاری اجرایی شده که با توجه به روند خشکی دریاچه رقم بسیار اندکی است.

این مقام مسئول تخصیص اعتبارات در سریع ترین زمان ممکن برای اجرای طرح های اصلاحی کشاورزی را خواستار شد و گفت: فرهنگ سازی لازم بین کشاورزان برای تغییر روش های کشت سنتی انجام شده اما ۱۰ سال زمان نیاز است تا این روش ها به حصول نتیجه مورد نظر برای احیای دریاچه ارومیه بینجامد.

نگرانی از کاهش قدرت باوری خاک

وی با اشاره به کاهش قدرت باروری و شیرینی خاک کشاورزی حوزه دریاچه ارومیه اظهار کرد: تاثیرات خشکی دریاچه ارومیه بر کشاورزی استان بسیار ملموس است به طوری که نشست ریزگردهای معلق ناشی از طوفان های نمک برروی گیاهان پهن برگ موجب تغییر طعم آن ها شده است.

کریم زاده با ابراز تاسف از بی تدبیری های انجام شده در احیای دریچه ارومیه طی سال های گذشته افزود: ۸ سال پیش در یکی از مراکز تفریحی کنار ساحل دریاچه ارومیه کارگروهی برای رفع مشکل خشکی آن تشکیل و راهکارهای لازم به تدوین رسید اما در مرحله اجرا عملکرد بسیار ضعیفی را شاهد بودیم.

وی اظهار کرد: در سال های قبل کشاورزان توان مالی لازم برای همراهی با دولت در جهت اجرای روش های اصلاحی کشاورزی سنتی را داشتند اما در شرایط کنونی که منجر به ناتوانی مالی و اقتصادی فعالان این بخش و ضررده شدن آن ها شده است، ناگزیر از تخصیص اعتبارات جهت ارائه تسهیلات بلاعوض هستیم.

چاه های غیرمجاز عامل خشکی دریاچه

رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان غربی مقابله جدی با ادامه روند حفر چاه های غیر مجاز و پلمپ های چاه های موجود را خواستار شد و اضافه کرد: در این ارتباط آماده همکاری با دستگاه های مسئول هستیم چراکه دلیل اصلی متهم شدن بخش کشاورزی بعنوان عامل مهم خشکی دریاچه ارومیه وجود چاه های غیرمجاز فراوان در حوزه دریاجه ارومیه است.

عضو شورای مرکزی کشاورزی ایران و رئیس هیئت مدیره باغداران ارومیه نیز با ابراز تاسف از در معرض خطر بودن معیشت کشاورزان آذربایجان غربی یادآور شد: نبود فرهنگ مناسب مصرف در بین کشاورزان و طمع بیش از اندازه آن ها در بهره برداری از منابع موجب شده است تا امروز توان بهره مندی از حق آبه خود را نیز نداشته باشند.

افت کیفیت محصولات

«هدایت فلاحت» با ابراز از افت کیفیت محصولات ناشی از رسوب نمک در لایه های زیرین خاک کشاورزی در آینده نزدیک گفت: جلوگیری از این امر یک عزم عمومی می طلبد و باید تمامی بخش های دولتی، خصوصی و مردمی وارد میدان عمل شوند.

وی با اشاره به پرداخت ۸۵ درصد تسهیلات بلاعوض دولت در اجرای روش های آبیاری قطره ای زمین های کشاورزی به شرط عدم تغییر کاربری گفت: از ۲۰ سال پیش روند خشکی دریاچه ارومیه آغاز شده و طبیعی است که همین میزان زمان برای احیا مورد نیاز باشد.

فلاحت با بیان اینکه خشکی دریاچه ارومیه میراث مدیریت نادرست سال های کذشته است، افزود: نباید در جلوگیری از تخلفات صورت گرفته بخش کشاورزی در حوزه دریاچه ارومیه کوتاهی شود چراکه ادامه این روند آینده بسیار ناگواری را برای کشاورزی آذربایجان غربی و استان های همجوار رقم خواهد زد.

عضو شورای مرکزی کشاورزی ایران قانون را راهگشای اصلی مشکل دریاچه ارومیه دانست و افزود: درحال حاضر زمین های زراعی به مدد پمپاژ های چاه های بدون مجاز در حال تغییر کاربری به باغ هستند و باید نظارت و برخورد قانونی لازم و بدون ملاحظه ای در این ارتباط انجام شود.

 

گزارش از «روحینا مجیدی» منتشر شده در شماره ۶۰۱۲ روزنامه ایران

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها