یونس برومند – در ادبیات کلاسیک اقتصاد توسعه، «سرمایه فیزیکی» به‌عنوان عامل اصلی و موتور محرک رشد اقتصادی درنظر گرفته می‌شد. بعدها نهاده‌های دیگر تولید، از قبیل «سرمایه انسانی» و «سرمایه طبیعی» نیز اهمیت فراوانی یافت. امروزه علاوه بر سرمایه‌های فوق، صحبت از «سرمایه اجتماعی» و اثرات آن بر رشد و توسعه به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه است.
سرمایه اجتماعی یک جامعه شامل نهادها، روابط، عقاید و ارزش‌هایی است که روابط بین مردم را مدیریت می‌کند و در توسعه اقتصادی و اجتماعی نقش اساسی دارد. در واقع سرمایه اجتماعی بیانگر نوعی روابط اجتماعی است که با هنجارها، اعتماد و تعامل متقابل ایجاد می‌شود.
سرمایه اجتماعی عامل کلیدی در بهبود رشد اقتصادی و توسعه است و نقش آن به‌اندازه نقش سایر عوامل تولید سنتی اهمیت دارد. در واقع، حجم مناسبی از سرمایه اجتماعی سبب کاهش هزینه‌های مبادلاتی می‌شود و از این طریق، بازده سرمایه‌گذاری‌های فیزیکی و انسانی را افزایش می‌دهد.
در این میان «اعتماد عمومی به حاکمیت»، مؤلفه مهمی در امر تقویت تعهد اجتماعی برای به جریان افتادن سرمایه اجتماعی در همیاری حاکمیت و مشارکت سیاسی است. نگرش مردم در مواردی همچون تبعیض، نابرابری، تضییع حقوق شهروندی، عدم شایسته‌سالاری و پارتی‌بازی نمونه‌ای از مواردی است که اعتماد عمومی و بنابراین سرمایه اجتماعی را تضعیف می‌کند.
میزان شکل‌گیری تعهد اجتماعی که به میزان احساس تعلق یا به‌عبارت‌دیگر از خود دانستن حاکمیت مرتبط است، می‌تواند در به جریان افتادن سرمایه اجتماعی مؤثر باشد. عواملی
همچون نوع اعمال قدرت حاکمیت برای اداره جامعه و اقتصاد و رعایت ارزش‌ها و حقوق شهروندی توسط حاکمیت از عواملی است که میزان سرمایه اجتماعی را افزایش می‌دهد.
وجود سرمایه اجتماعی در کشوری مانند ایران که تمایل دارد در مسیر گذار خود، علاوه بر تعامل مثبت و مؤثر با کشورهای جهان، از آرمان‌های انقلابی و دیدگاه‌های ضد استعماری خود دفاع نماید، بسیار
حیاتی است.  لذا لازم است دولت با برخی  اقدامات ازجمله به رسمیت شناخت حقوق شهروندی
و اجرای منشورآن، از تضعیف اعتماد عمومی به حاکمیت جلوگیری نماید. به‌عنوان نمونه، ماده (۳۳) منشور حقوق شهروندی به این موضوع اشاره دارد که «حق شهروندان است که آزادانه و بدون تبعیض از امکان دسترسی و برقراری ارتباط و کسب اطلاعات و دانش در فضای مجازی بهره‌مند شوند. این حق ازجمله شامل احترام به تنوع فرهنگی، زبانی، سنت‌ها و باورهای مذهبی و مراعات موازین اخلاقی در فضای مجازی است.
ایجاد هرگونه  محدودیت (مانند فیلترینگ، پارازیت، کاهش سرعت یا قطعی شبکه) بدون مستند قانونی صریح ممنوع است»؛
موضوعی که اقدامات اخیر در رابطه با اعمال برخی محدودیت‌ها در فضای مجازی، آن را کاملاً نقض می‌کند. طبیعتاً، وجود تعارض و تضاد و یا دوگانگی در رفتار حاکمیت و یا دولت، باعث سلب اعتماد عمومی و تضعیف آن جنبه‌ای از سرمایه اجتماعی می‌شود که به روابط دولت و ملت مربوط می‌شود.

موضوع دیگری که باعث تضعیف سرمایه اجتماعی می‌شود وجود تبعیض و نابرابری در جامعه است.

حساسیت این موضوع در برخی استان‌ها، بیشتر از سایرین است. استان آذربایجان‌غربی با تنوع جمعیتی و مذهبی مختلف خود ازجمله استان‌های حساس در این حوزه به شمار می‌رود. تقویت روابط اجتماعی میان قومیت‌ها و مذاهب مختلف در این استان بسیار حائز اهمیت است.

اعمال هرگونه تبعیض و نابرابری نسبت به ساکنان این استان در فعالیت‌های عمومی و خصوصی، شکل‌گیری و تقویت روابط اجتماعی را با مشکل اساسی مواجه کرده و درنهایت سرمایه اجتماعی را دچار تزلزل خواهد نمود. با اطمینان می‌توان گفت که در همه آحاد مردم در استان آذربایجان‌غربی ظرفیت‌ها و استعدادهایی وجود دارد که در صورت ایجاد فضای یکسان برای همه، به‌طور باورناپذیری شکوفا شده و می‌توانند رشد و توسعه منطقه را سریع‌تر از سایر مناطق سبب شوند. / جاده تجارت

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها