جعفر احمدی / مدت‌ها بود شهروندان کشور حسرت‌به‌دل عذرخواهی برخی مسئولان در مقابل اشتباهاتشان بوده و همواره از فقدان فرهنگ عذرخواهی در بین دست‌اندرکاران و مدیران گلایه می‌کردند. با انتقاد رسانه‌ها و افکار عمومی از این سنت نامیمون عدم عذرخواهی، کم‌کم نشانه‌هایی از این اخلاق حسنه در بین مدیران در حال ظهور است و بارقه امیدی برای ترویج این فرهنگ نیک و پسندیده، شکل‌گرفته است؛ اما این خصلت نیکوی فرهنگی، این روزها متأسفانه در قامت یک استراتژی و یا تاکتیک صوری برای برون‌رفت از بحران، در بین برخی مدیران ترویج می‌شود. به این معنا که اکنون عذرخواهی در بین مدیران و مسئولان کشور، روشی مدیریتی برای سرپوش گذاشتن روی اشتباهات است و آنها تصور می‌کنند به‌صرف عذرخواهی نه‌تنها اشتباهات صورت گرفته را اذهان مردم پاک‌کرده بلکه کار خارق‌العاده‌ای هم انجام‌شده است که محبوبیت آنان را در بین مردم، بیشتر خواهد کرد.
بی‌شک، اقرار به‌اشتباه و خطاهای صورت گرفته، خصلتی میمون و مبارک است؛ اما پذیرش خطا نباید صرفاً ختم به عذرخواهی شود. پذیرش خطای صورت گرفته و عذرخواهی بابت آن، تنها به‌منزله شروع تغییر در برنامه‌ها و استراتژی‌های گذشته است. پس اگر از سوی مدیران عذرخواهی صورت گیرد اما اقدامی در جهت تغییر در رویه‌های مدیریتی انجام نشود، این امر نه‌تنها دردی را دوا نمی‌کند بلکه زخمی هم به رنجه‌ای پیشین مردم اضافه می‌کند. چون دیگر به‌راحتی می‌توان هر خطای جبران‌ناپذیری را با عذرخواهی خشک‌وخالی جلوی دوربین‌ها رفع‌ورجوع نمود. این نوع عذرخواهی هیچ ارزش فرهنگی و اجتماعی نداشته و نه‌تنها خوب و پسندیده نیست، بلکه صحه گذاشتن بر فقدان توسعه‌یافتگی فرهنگی است.
عذرخواهی کردن به‌مثابه یک فرهنگ در ادبیات پذیرفته مدیریت به این شیوه است که مسئول یا مدیری اشتباه صورت گرفته را می‌پذیرد و عواقب انجام آن اشتباه را که ممکن است تنبیه یا از دست دادن امتیازاتی باشد، به جان می‌خرد. ضمن اینکه اعتراف به‌اشتباه، همواره نخستین گام برای جبران آن‌هاست و حتی می‌تواند شامل اصلاح برخی برنامه‌های در حال اجرا نیز باشد؛ اما شوربختانه، آنچه در جامعه ما از فرهنگ و سنت حسنه عذرخواهی در حال شیوع است، این حقیقت تلخ است که مدیری خاطی در ظاهر و برای اقناع افکار عمومی در برابر رسانه‌ها از مردم عذرخواهی می‌کند ولی بعدازآن، ضمن عدم قبول مسئولیت خویش، همچنان دنبال فرافکنی و یافتن مقصر است و زیر بار نتایج اقدامات خود نرفته و از آن شانه خالی می‌کند درحالی‌که اصولاً عذرخواهی به‌منزله پذیرش مسئولیت و قبول اشتباه از سوی فرد است. به‌راستی چگونه است که هم می‌توان از مردم آشکارا، عذرخواهی کرد و هم اینکه صفر و صد خطا را به گردن نگرفت؟! این رفتار یک بام‌ و‌ دو هوای برخی مسئولان امر، مصداق ضرب‌المثل معروف «یکی به نعل می‌زند، یکی به میخ» است. اینان برای اینکه منافعشان به خطر نیافتد، کردار و گفتارشان باهم یکی نیست. البته این تاکتیک و فریب نیز دیری نمی‌پاید و مردم به‌زودی، با این سبک و سیاق ناصواب مدیریتی آشنا خواهند شد و بار دیگر، بجای آرزوی بجا آوردن رسم مردمدارانه عذرخواهی توسط برخی مسئولان ناکارآمد، شاید آرزویی دیگر را در خاطر خویش می‌پرورانند.
هرچند در سیره بزرگان و آیات و روایات، بارها به این خصلت پسندیده تأکید شده است، ازجمله در روایتی که منسوب به حضرت علی (ع) است، چنین آمده است: «مردم! من و شما بر هم حقوقی داریم و اولین حق شما بر من این است که چیزی را از شما پنهان نکنم»؛ اما باز شاهد این واقعیت تلخ هستیم که برخی از مسئولان و مدیران در سطوح مختلف مدیریتی با مردم خود روراست نبوده و به شیوه‌های مختلف آنها را فریب داده یا دور می‌زنند تا شاید چند صباحی بیشتر بر کرسی ریاست تکیه دهند. بدیهی است این آفت ضد فرهنگی سابقه‌دار، صرفاً با گفتن یک عذرخواهی، بهبود نمی‌یابد.

 

منبع: جاده تجارت

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها