مدارس ابتدایی تنها راه نجات کتابخوانی - پایگاه تحلیلی خبری اکسیرنو
سرانه مطالعه و میزان عضویت مردم هر کشوری در کتابخانه‌های عمومی و تخصصی، شاخص و معیاری روشن از میزان توسعه فرهنگی و حتی اقتصادی آن است. بی‌شک حجم تیراژ روزانه مطبوعات و کتاب در هر سامانی، با توسعه فرهنگی آن جامعه رابطه مستقیمی دارد.

پارسا بهرامی – روزنامه‌نگار – سرانه مطالعه و میزان عضویت مردم هر کشوری در کتابخانه‌های عمومی و تخصصی، شاخص و معیاری روشن از میزان توسعه فرهنگی و حتی اقتصادی آن است. بی‌شک حجم تیراژ روزانه مطبوعات و کتاب در هر سامانی، با توسعه فرهنگی آن جامعه رابطه مستقیمی دارد. سرانه موجود مطالعه در کشور که براساس منابع رسمی و غیررسمی چیزی در حدود ۳۰ دقیقه است؛ به‌هیچ‌وجه شایسته گذشته تاریخی و توانمندی‌های حال حاضر کشور به‌صورت عام و استان آذربایجان‌غربی به شکل خاص نیست.

با نگاهی به آثار و نظریه‌های مارشال مک لوهان کانادایی در باب کهکشان‌های ارتباطی که در آن، دوران زندگی بشر را به سه عصر یا کهکشان شفاهی، گوتنبرگ یا چاپ و کهکشان مارکنی و یا ارتباطات دور تقسیم کرده است؛ به‌رغم زندگی پانصدساله اروپاییان در عصر چاپ، اما ایرانیان از زمان ورود نخستین دستگاه چاپ که اتفاقاً توسط ارمنیان جلفای اصفهان از اروپا در ۱۶۳۸ میلادی به کشور واردشده بود تا استفاده از نخستین دستگاه بی‌سیم رادیویی در تهران در سال ۱۹۲۴، حدود ۲۸۰ سال ایرانیان در دوره کتابت زندگی کرده‌اند که اگر استفاده از نخستین دستگاه چاپ میرزا زین‌العابدین تبریزی که در تبریز مستقر شد و با حروف فارسی، طبع می‌نمود را مبنای قضاوت ثانویه قرار دهیم، این زمان به حدود ۱۰۸ سال خواهد رسید، یعنی یک‌چهارم مدتی که همسایگان غربی ما به کتابت و مطالعه، خو گرفته‌اند.

به‌عبارتی، دوران کم  همزیستی ما ایرانیان با صنعت چاپ، در کنار عواملی چون تولد و تجهیز این صنعت در دامان سلطنت قاجار، نرخ بالای بی‌سوادی، علاقه‌مندی مردم این سامان به ادبیات و فولکلور صرفاً شفاهی، نظام نادرست آموزش‌وپرورش و رویکردی اجباری و تحمیلی آن نسبت به مطالعه و کتابت و برخی مسائل دیگر درگذشته تاریخی این سرزمین و امروزه، رشد و اشاعه فنّاوری‌های ارتباطاتی و اطلاعاتی و افزایش سریع نرخ استفاده از تلفن‌های هوشمند و شبکه‌های پیام‌رسان موبایلی و از سوی دیگر برخی تنگ‌نظری‌های موجود در عرصه چاپ و نشر، همه و همه دست‌به‌دست هم داد تا ایرانی چنان بامطالعه و کتاب بیگانه و قهر باشد که نتوان هیچ قرابتی بین این نسل و گذشته‌های دور این سامان که روزگاری مهد علوم و فرهنگ و ادب مشرق زمین بود، یافت.

در برشی محلی نیز، گرچه آمار دقیقی از اعضای کتابخانه‌های عمومی و سرانه مطالعه در استان ۳ میلیون ۳۰۰ هزارنفری آذربایجان‌غربی در دست نیست اما اخیراً خبر از عضویت ۶۸ هزارنفری مردم در کتابخانه‌های استان داده شده است. به‌عبارتی، اکنون، کمتر از ۵ درصد مردم این استان در کتابخانه‌های آن عضویت دارند. سرانه مطالعه ۳ دقیقه‌ای هر دانش‌آموز آذربایجان‌غربی تا حدودی شبیه همان آمارهایی است که از کل کشور به گوش می‌رسد؛ چیزی بین ۲ تا ۷۹ دقیقه! به‌عبارتی برخی نهادهای مستقل غیردولتی این آمار را بین ۲ تا ۱۳ دقیقه و نهادهای رسمی البته میزان سرانه مطالعه ایرانیان را بین ۴۰ تا ۸۰ دقیقه اعلام نموده‌اند! درحالی‌که خرید یک کتاب متوسط، اکنون بیش از ۳۰۰ هزار ریال اعتبار نیاز دارد اما سرانه خرید یک کتاب برای مناطق مختلف و کمتر برخوردار تا برخوردار استان بین ۳ هزار تا ۱۵ هزار ریال متغیر بوده که نشان از بحران جدی در عرصه مطالعه در آذربایجان‌غربی دارد. اکنون برای نجات کشتی به گل نشسته کتابخوانی در این سامان اما، چاره‌ای جز تغییرات اساسی در نظام آموزش و پرورش و سیاست‌های حمایتی دولت در حوزه چاپ و نشر، نیست. به‌عبارتی باید یارانه‌های دولتی در عرصه کتاب را، در مدارس دوره ابتدایی متمرکز کرد تا از همان دوران اولیه تحصیل، کتاب، رفیق و همراه شهروندان ما شود.

منبع: همشهری

ایمیل مستقیم: info@exireno.ir

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. موارد الزامی نشانه‌دار هستند.*

*


پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها